Grønvold Sag og Mølle

Grønvold Sag og Mølle blir drevet av en stiftelse som ønsker å bevare og utvikle det gamle sag- og møllebruket i Aust-Torpa.

Utstyret i saga er restaurert. Det blir høvlet en del takflis og det er også mulig med produksjon av listverk. Taket på flishuset er reparert og nye vindskier er på plass. Mølla er også i funksjon, og det males både gryn og mel.

I tilknytning til sag- og møllebruket er det også laget en kultursti og badeplass.

Hver sommer arrangeres «Grønvolddagen». (Følg med i kulturkalenderen for dato). Alle er hjertelig velkomne til en trivelig dag på Grønvold!

Lands Museum

Lands Museum finner du i Dokka sentrum, Villav. 45. Det er skiltet til museet fra Sollisvingen og Landmovegen.
Lands Museum er et kultur- og naturhistorisk senter for Landregionen. Det ble etablert i 1927. På det 40 mål store området finnes over 30 historiske bygninger som gir innblikk i den gamle bondekulturen i Land gjennom flere århundrer. Her kan dere bli kjent med alt fra storbondens staselige omgivelser, til husmannsfamilienes og skogsarbeidernes enkle kår. I tillegg kommer en restaurert husmannsplass i Ringelia i Søndre Land, og ei uteløe i det fredete Dokkadeltaet. Museet er også involvert i Grønvold Sag- og Mølle i Torpa og Ringelia Gamle Skoles venneforening.

Åpningstider: Museets område er åpent hele året fra kl. 06.00 - 21.00 Administrasjonen: mandag - fredag kl. 08.00-15.30
Opplandsarkivet: tirsdag og onsdag, kl 08.00 - 15.30
Det er fri adgang til museets område. Det er også muligheter for guidet omvisning.

Fløtermonumentet

Fløtermonumentet finner du på grøntområdet i tilknytning til Coop-bygget i Dokka Sentrum. Området omtales som «Fløterparken».

Monumentet ble reist ut fra ønsket om å yde fløterne som yrkesgruppe en høyst fortjent heder og peke på tømmerfløteren som en viktig bidragsyter i utviklingen av Nordre Land Kommunes næringsliv.

Monumentet er laget av kunstneren Erik Tandberg og ble avduket 13. sept 1992.

Linjearbeideren

Monumentet ble reist utenfor Vestoppland Kommunale Kraftselskap (VOKKS) sitt hovedkontor på Dokka i 1993. Det er utført av den lokale kunstneren Erik Tandberg, med den nå pensjonerte VOKKSmontøren Åge Westerås som modell.

Dokkadeltaet

Naturreservatet ligger ca 4 km sør for Dokka, ved Odnes, i nordenden av Randsfjorden. Dokkadeltaet (3,7 km2) ble fredet som naturreservat i 1990 og har nå fått internasjonal vernestatus. På grunn av det rike fugle- og plantelivet er området verneverdig i nasjonal sammenheng. Formålet med fredningen er å bevare et stort og variert våtmarkskompleks med svært rikt plante og dyreliv. Området fungerer som trekkplass, hekkebiotop og matkilde for drøyt 210 ulike fuglearter. Spesielt om våren fungerer deltaet som en takknemlig rasteplass langs en av hovedtrekkrutene for fuglene her. Et fugletårn er satt opp ved Land Sag hvor besøkende er velkomne. Dokkadeltaet er en av få, større gjenværende uberørte elvedeltaer på Østlandet.

Nordsinni kirke

Nordsinni er en korskirke som ble bygd i 1758. Kirken ble flyttet ned i dalen i 1898, fra stedet der Hogne kapell ligger i dag.

I kirken er det flotte takmalerier av Peder Aadnes (1739-1792), en av våre fremste rokokkomalere.

Lunde Kirke

Dette er også en korskirke, bygd i 1767. Kirken er flott utsmykket, blant annet av Peder Aadnes.

Som alle kirkene på den tiden hadde også denne en herreside og en kvinneside. Helt frem til restaureringen i 1950, hadde gårdene også sine egne benker.

Dokksfløy

Kraftutbyggingen av Dokksfløy er den største i Oppland fylke. 9000 dekar med skog, myr og seterområder ble neddemt før kraftverket ble satt i produksjon i 1989. Forut for vassdragsutbyggingen av Dokkavassdraget ble det foretatt store arkeologiske utgravinger. Disse funnene er enorme. Bare i neddemmingsområdet ble det funnet 121 fangstgroper for elg, 90 jernvinningsanlegg og 70 boplasser fra steinalderen.

Foruten selve demningen og neddemmingsområdet, er det også verdt å ta en kikk på den gamle demningen ved gamle Dokksfløyvann og damhytta som er satt opp igjen ca 1 km ovenfor demningen (østsida).

Kittilbu Utmarksmuseum

Kittilbu Utmarksmuseum forteller deg historien om hvordan menneskene, helt tilbake til steinalderen, brukte utmarka i Gausdal Vestfjell. Elgen har vært sentral for bruken av området og i museet er det elgen som forteller historien gjennom fangstkultur i steinalder, jernproduksjon og fangstgropsystem i jernalder og middelalder. Fra nyere tid møter vi seterbruk, jakt og skogsdrift – frem til nasjonalpark og kraftutbygging. Museet ligger i vakkert seterlandskap i setergrenda Kittilbu langs fv.204 mellom Vestre Gausdal og Valdres, omgitt av spennende våtmarksområder. Her er rike fiske- og turmuligheter, med Ormtjernkampen nasjonalpark som nærmeste nabo. Det er en liten kafé knyttet til museet, der man får kjøpt kaffe, kaker og enkelte kioskvarer. Her kan man også kjøpe souvenirer, lokale håndarbeidsprodukter, bøker og tidskrifter. I tilknytning til museet er det også en kultursti med informasjon og rekonstruksjoner. Kittilbu tilbyr aktivitetsopplegg med omvisning, arrangementer og temadager for grupper. Hver sommer arrangeres «Kittilbudagen», med aktiviteter på museet og i hele Kittilbu setergrend.

Åpningstider: 15. juni - 23. september, lørdager og søndager kl: 11.00–16.00
30. juli – 19. august, hver dag kl: 11.00 – 16.00 Mandager: Stengt
Utover ordinære åpningstider tas det i mot bestilling fra grupper.

Helleristninger ved Møllerstufossen

Møllerstufossen ligger ved rv. 33, ca 12 km vest for Dokka (ca 3 km sør for Høljarast). Helleristningene skriver seg fra siste halvdel av eldre steinalder fra 4000 - 5600 f.kr. De er altså minst 6000 år gamle! Helleristningene forestiller mest elger, men muligens også bever og oter. De er antageligvis hogget inn i berget for hånd med naturlig rullestein.

Stedet er også en populær badeplass og et vakkert område ved Etna med svaberg, naturlige små stryk og fosser.

Den Bergenske Kongevegen

Den Bergenske Kongevegen vart bygd gjennom Valdres i andre halvdel av 1700- talet. Dette var ein hovudveg som starta i Kristiania, gjekk gjennom Hadelands- og Lands-bygdene, og vidare inn i Valdres ved Høljarast.
Kongevegen fylgde Etna frå Høljarast til Bruflat. Frå Bruflat svinga vegen seg over åsen til Tonsbakken i Aurdal, like etter nedstigninga frå Tonsåsen. Herifrå held vegen fram gjennom Valdres over Filefjell til Lærdal, og derifrå til Bergen.

Traseen vart fyrst i 1860-åra erstatta av den noverande vegen over Tonsåsen. Strekninga mellom Bruflat og Tonsåsen har sidan delvis vorte brukt som gardsveg. I 1992 vart den sett i stand som turveg av Etnedal og Nord- Aurdal kommunar.

Lundebrua

Langs riksveg 251 mellom Høljarast og Bruflat ligg Lundebrua – ei imponerande steinbru over Etna. Eit 19 meter langt og 7 meter breitt bogespenn gjer Lundebrua til Nord- Europas største byggverk i sitt slag. I 1790 vart det bestemt å leggje Den bergenske kongevegen gjennom Etnedal. Etter tre års arbeid vart Lundebrua ferdigstilt i 1829. Brua er oppført i naturstein, utan nokon form for bindemiddel. Egna steinblokker vart henta i nærliggjande bekkefar, sidan glatta og reinska for jord og grus. Blokkene vart så delte til firkanta mursteinar og frakta med hest til byggjeplassen.
Brua er kraftig bygd og relativt brei, sjølv etter dagens målestokk. Med ei lengde på 132 meter og ei breidde på 5 meter, tener ho framleis føremålet sitt.

Lundebrua vart freda i 1984, og valt til motiv for Etnedal sitt kommunevåpen i 1989. Dette gjev brua stor symbolverdi, og gjer henne til noko meir enn ei vanleg ferdselsåre. Området rundt er godt tilrettelagt som rasteplass og badeplass.

Bruflat kyrkje

Bruflat kyrkje er ei av to kyrkjer i Etnedal og vart bygd i 1741 i ei barokk korskyrkjeform. Kyrkja vart innvigd 24. juli 1750. Kyrkja er ikkje kledd med panel slik ein hadde for vane å gjera med kyrkjene på 1700-talet. Det er difor den grove, malma tømmerkonstruksjo nen ein legg merke til i eksteriøret. Innvendig, i to av skipa, er det galleri. Galleria finn ein som oftast berre i enden av hovudskipet. I Bruflat kyrkje er det også galleri i sideskipet mot vest. Kyrkjeklokka i Bruflat kyrkje er frå 1200-talet. Det fortel oss at det har stått kyrkje på Bruflat sidan mellomalderen.

Kvar denne mellomalderkyrkja stod og når ho vart riven, veit ein ikkje. Det ein derimot veit er at den gamle stavkyrkja allereie på 1600-talet var erstatta av ei tømmerkyrkje. Altartavla i Bruflat kyrkje er frå 1789 og er skoren av Kviten eller Kviteguten.
Kyrkja inneheld elles lysestakar frå 1664 og 1686, eit korsfestingsbilete frå 1704, ein bibel frå 1738, ein altarkalk frå 1835 og ein sabel frå 1814.

Nord-Etnedal kyrkje

Nord-Etnedal kyrkje er den andre kyrkja i Etnedal. Ho er bygd i 1866 etter at Nord- Etnedal vart eiga sokn i 1864. Tidlegare sokna nord-Etnedølene til Skrautvål kyrkje i Aurdal prestegjeld (det som seinare vart Nord-Aurdal prestegjeld), men kyrkjevegen til Skrautvål var lang. I tillegg tok folketalet seg kraftig opp mot midten av 1800-talet og det vart etterkvart behov for eiga kyrkje i Nord- Etnedal.

Nord-Etnedal sokna til Nord-Aurdal prestegjeld heilt til Etnedal vart eiga kommune i 1894.

Breiesleiren

Breiesleiren ved Bergatjednet var heimefrontsleir og i bruk av motstandsfolk under andre verdskrig, perioden 1944–1945. Leiren vart sett i stand att i 1994 og er i dag delvis restaurert. Det er merka sti frå Kongevegen.

Blåflat gard

Blåflat vart rydda ein gong rundt år 1000 og er ein av dei eldste gardane i Etnedal. Etter Svartedauen og sterk avfolking vart Blåflat rydda opp att fyrst på 1600-talet. Rundt 1800 vart det starta skysstasjon her. Bøndene hadde på 1800-talet plikt til å skaffe reisande på bygdene skyss. Dette vart organisert gjennom skysslag med fleire skysspliktige bønder. I perioden 1858–1860 var Blåflat fast skysstasjon. Sjølv om Blåflat etter dette ikkje lenger var fast skysstasjon, hadde dei overnattingsgjester på garden heilt fram til 1916.

Husa på Blåflat har klåre, stilistiske referansar til sveitserstilen. Denne byggjestilen representerer ei tidsepoke og ei næring i sterk endring. På husa finn me att detaljane frå sveitserstilen, med svevande veranda, store vindauge og lyse rom. Sveitserstilen er i tillegg uløyseleg knytt til den nye vekstnæringa i Noreg på 1800-talet, nemleg turismen.
Garden er i dag privatbustad.

Bergflagget

Bergflagget ved Madslangrudberget er det eldste bergflagget i Valdres og vart måla natt til 8. juli i 1897 i samband med eit bryllaup i bygda. Dette er det eldste fjellflagget i Valdres og det vart måla under unionstida med Sverige, før det reine norske flagget vart godkjent. Dei som måla det utsette seg for stor fare, men valde likevel å kle seg i kvite skjorter slik at folk i brudlaupsgarden skulle sjå dei.
Flagget er sidan oppattmåla flere gonger. Du kan sjå flagget på Madslangsrudberget ved rv 33 ovanfor Etna Familiecamping i Etnedal.

Minnesmerke etter forfattaren Sigurd Lybeck

Ved administrasjonsbygget i Bruflat sentrum står minnesmerket etter forfattaren Sigurd Lybeck, som bl.a. er kjend for sine historiar om Jens Von Bustenskjold.

Juvfossen

2 km etter Flatøydegard i retning Rust ligg Juvfossen på høgre side av vegen. Elva Åfeta stuper her ned mot dalbotn og lagar den vakre Juvfossen.
Herifrå kjem det gamle Etnedalsuttrykket «Graneistylft». Ei vanleg «tylft» var på 12 tømmerstokkar. Ei «Graneistylft» var på 13, fordi dei rekna med at ein stokk vart øydelagd i Juvfossen. Det vart difor sendt med ein ekstra stokk i fløytinga fra Granumsbygda.

Etnesenndammen

Etnesenndammen ligg ved utløpet av Etnesenn lengst nord i Etnedal. Det er Etna Fellesfløterforening som eig Etnesenndammen. Foreininga vart etablert i 1847 og dei fyrste arbeida med å byggja eit damanlegg her starta i 1855. Den fyrste dammen vart sett opp av tømmer. I 1847 vart det føreslege at ein skulle byggja ein ny oppmura dam av steinblokker ved Etnesenn. Fyrst i 1880-åra vart det fortgang i desse planane, og i 1882 starta arbeidet med den nye dammen for fullt.
Etnesenndammen hadde 16 luker og det var dobbelt så mange som i Rotvolldammen (bygd 1847). Ansvarleg for muringa av den nye dammen var Peder Pederson Mørken (fødd 1830). Frå 1945 var Etnesenndammen den einaste brøtningsdammen i Etnedal. Dammen var i drift fram til 1968, og då var det og slutt med brøtning i Etna. Etter den tida har tømmeret vore transportert på både bilar og jernbane.

I 1998 starta ein arbeidet med å restaurere Etnesenndammen. Etnedølen Alf Grønbrekk har vore bas og primus motor for restaureringsarbeidet, og han har hatt god hjelp av ei stor gruppe dugnadsarbeidarar.
Den vesle kvilehytta er også restaurert. Hytta er ikkje låst, så du kan både fyre i omnen og kvile deg her inne dersom du ynskjer det. Ver venleg å rydde etter deg.